UNO MASTER PLAN
• Περιοχή:Chicago, Illinois 2010
• Είδος επέμβασης: Master Plan
• Υπεύθυνος έργου: United Neighborhood Organization (UNO)
• Αρχιτέκτονες: STL Architects
Γενικά Χαρακτηριστικά
Το Gage Park είναι μια κυρίως Ισπανική γειτονιά κοντά στο αεροδρόμιο Midway, στα νοτιοδυτικά του Σικάγο. Η αρχιτεκτονική ομάδα ανέλυσε πρώτα τα κοινωνικά και οικονομικά δεδομένα της περιοχής, έτσι ώστε να προτείνει ένα βιώσιμο και λειτουργικό σχέδιο.
Προέκυψε ότι η γειτονιά συνδέεται με ισχυρούς οικογενειακούς δεσμούς και εστιάζει στην κοινωνική συνοχή, μέσω της αλληλοβοήθειας. Αντιμετωπίζει όμως δυσκολίες, όπως η δράση συμμοριών που δημιουργούν ανασφάλεια στους κατοίκους. Άλλα αστικά ζητήματα είναι η συμφόρηση και ο συνωστισμός των κατοικιών, με πολλές οικογένειες που ζουν μαζί στο ίδιο σπίτι. Επιπλέον, υπάρχουν προβλήματα λόγω της διαρκούς αύξησης των μαθητών. Τα σχολεία είναι υπερπλήρη και δεν μπορούν να παράσχουν την αναγκαία υποστήριξη στους μαθητές τους.
Η γειτονιά αντιμετωπίζει προβλήματα και λόγω της έλλειψης ελεύθερων δημόσιων χώρων και της απουσίας ευκαιριών για επιχειρηματική δραστηριότητα και άρα επαγγελματική απασχόληση των νέων κυρίως κατοίκων.
Αυτό το σχέδιο έχει στόχο όχι μόνο να προφέρει την ευκαιρία να αναζωογονηθεί η υπάρχουσα γειτονιά και να γίνει πιο ζωντανή και προσανατολισμένη στους πεζούς, αλλά και επιπλέον, θα δράσει καταλυτικά στο να προσεγγίσει νέες επιχειρήσεις και επενδύσεις, όπως εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις, ένα κοινωνικό κέντρο και υπαίθριους χώρους πρασίνου.
Το Σικάγο είναι μια πόλη που αποτελείται από γειτονιές. Η εφαρμογή του σχεδίου UNO στο Gage Park θα αλλάξει για πάντα την έννοια του μητροπολιτικού κέντρου όπως είναι σήμερα. Η κεντρική ιδέα που εφαρμόζεται στο σχεδιασμό έχει τις καταβολές της στην παραδοσιακή σχέση των χρήσεων (κοινωνικών, διαφημιστικών και κατοικίας) που καθόρισαν των σχεδιασμό των αμερικάνικων πόλεων. Λαμβάνονται φυσικά υπ’ όψιν η εξέλιξη και οι αλλαγές που συντελούνται σε μια κοινωνία με την πάροδο του χρόνου.
Παρά τη χαμηλή πυκνότητα και τον ανοικτό της χαρακτήρα, η περιοχή στερείται υπαίθριους δημόσιους χώρους και χώρους πρασίνου. Η ανάπτυξη ενός ρυθμιστικού σχεδίου σε θέση να αντιμετωπίσει αυτά τα θέματα και τη συνεχή επιτυχία των εκπαιδευτικών προγραμμάτων στην περιοχή, θα κάνει την περιοχή Gage Park ένα πρότυπο και για τις γύρω γειτονιές.
Περιοχή επέμβασης
Η περιοχή επέμβασης τοποθετείται σε μια βιομηχανική ζώνη, η οποία βρίσκεται σε διαδικασία αναβάθμισης. Κάποιες επιχειρήσεις έχουν ήδη μετακινηθεί, αφήνοντας πίσω ελεύθερα οικόπεδα που προσφέρουν ευκαιρίες αναζωογόνησης και επανανάπτυξης στην περιοχή. Το σχέδιο στοχεύει στην αξιοποίηση των ελεύθερων ιδιοκτησιών κατά μήκος της 51ης οδού και της St. Louis Avenue έτσι ώστε να ανταποκρίνονται στις κοινωνικές και οικονομικές ανάγκες των κατοίκων.
Προγραμματισμός
Ο σχεδιασμός της κοινότητας για να είναι αποτελεσματικός γίνεται ανθρωποκεντρικά. Πρωταρχικός στόχος των αρχιτεκτόνων είναι να αντιμετωπιστούν οι ανάγκες κάθε προσώπου συνολικά (πνευματικές, σωματικές, ψυχικές).
Η πρόταση στηρίχθηκε σε δύο κύριους άξονες. Πρώτον στη δημιουργία ανοιχτού δημόσιου χώρου, τόσο συγκέντρωσης όσο και αναψυχής, που να παρέχει στους ανθρώπους μέρη όπου θα μπορούν να συγκεντρωθούν. Ο δεύτερος άξονας είναι η επένδυση στην εκπαίδευση ως μέσο για να αλλάξει το παρόν και το μέλλον των νέων ανθρώπων. Δημιουργούνται έτσι οι προϋποθέσεις για δραστηριότητες, τόσο στα πλαίσια του σχολείου όσο και εξωσχολικά, που θα επιτρέπουν στους κατοίκους να συμμετάσχουν στη διαδικασία οικοδόμησης μιας ισχυρότερης κοινότητας. Παράλληλα, σχεδιάζονται και νέες κατοικίες που θα αποσυμφορήσουν τις ήδη υπάρχουσες και θα συμβάλλουν στο να μετατραπεί η περιοχή σε πόλο έλξης νέων κατοίκων και οικογενειών.
Στρατηγικές
Το UNO Master Plan αναμιγνύει αρχές αρχιτεκτονικής και σχεδιασμού τοπίου για να βελτιώσει την ποιότητα ζωής των κατοίκων της περιοχής.
Σχολεία, κατοικίες, γήπεδα, πλατείες, η πανεπιστημιούπολη UNO (κυρίως μια ακαδημία ποδοσφαίρου που αποτελεί το αγαπημένο άθλημα των ισπανόφωνων κατοίκων της περιοχής), μαγαζιά, παιδικές χαρές, κτίρια για παρκινγκ, κατοικίες για ηλικιωμένους, άλση, θεματικά πάρκα(νερού, αστερισμών), βιβλιοθήκη, εστίες για τους φοιτητές. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών η περιοχή θα συγκεντρώνει όλα τα στοιχεία ενός πραγματικά πλήρους αστικού περιβάλλοντος.
Ένα νέο Κοινωνικό – Πολιτιστικό Κέντρο που θα αποτελέσει μια ευκαιρία για την αποκατάσταση του αστικού ιστού, τη σύσφιξη των σχέσεων των κατοίκων και την αύξηση των αστικών δραστηριοτήτων που θα επηρεάσουν θετικά τις αξίες των ακινήτων στην περιοχή. Σε αυτή την πρόταση αντικαθίσταται η ιδέα του παραδοσιακού σχολείου με ένα εκπαιδευτικό κάμπους που γίνεται ζωτικό όργανο της κοινωνίας, με ιδρυματικές χρήσεις που μετατρέπουν το σχολείο σε κέντρο της κοινωνίας. Εκτός από τις κλασικές σχολικές δραστηριότητες, το σχολείο δημιουργεί τη βάση για παράλληλες κοινωνικές δραστηριότητες που ξεκινούν έξω από το εκπαιδευτικό κτίριο, όπως κοινωνικές συναντήσεις και συνέδρια.
Υπαίθριος – Δημόσιος χώρος
1. Σχεδιασμός πολλών διαφορετικών ανοιχτών χώρων με μια ποικιλία χρήσεων για την αντιμετώπιση των αναγκών όλων των κατοίκων της γειτονιάς.
2. Μέριμνα για ένα ευρύ φάσμα ψυχαγωγικών χώρων που θα ευνοήσει τη δραστηριοποίηση των πολιτών στην περιοχή.
3. Όλοι οι ανοιχτοί χώροι θα είναι προσανατολισμένοι στο να χρησιμοποιούνται κυρίως από πεζούς για να τονιστεί η σημασία της προστασίας του περιβάλλοντος και της οικολογικής αειφορίας.
Αστική Μορφή
1. Σχεδιασμός ενός ισχυρού πολιτικού-κοινωνικού κέντρου που θα βοηθήσει στη συγκέντρωση της κοινότητας και την αλληλεπίδραση των μελών της.
2. Δημιουργία ειδικών χώρων για συγκεντρώσεις, γιορτές και περιοδικές εκδηλώσεις.
3. Χρήση σύγχρονης αρχιτεκτονικής του 21ου αιώνα, σε μια κοινότητα που έχει ανοιχτούς ορίζοντες και το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον.
4. Διατήρηση της μορφής και της δομής των κτιρίων κατά μήκος της 51ης οδού(ορθογωνικά, με το πλατύ μέτωπο τοποθετημένο στο δρόμο), με εξαίρεση το διάστημα μεταξύ της πλατείας και του πάρκου, για να δοθεί η δυνατότητα στις μικρές, τοπικές επιχειρήσεις να εγκατασταθούν στη γειτονιά.
Οικολογικές Σκέψεις - Προβληματισμοί
1. Ενίσχυση της κυκλοφορίας των πεζών μέσα από την ευνοϊκότερη αντιμετώπιση των κινήσεων πεζών και ποδηλάτων έναντι των οχημάτων, δημιουργώντας ισχυρές φυσικές και οπτικές συνδέσεις με την πλατεία και το πάρκο.
2. Ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και της απλότητας στη χρήση των υλικών και της ενέργειας.
3. Περιορισμός της σπατάλης πόσιμου νερού με τη χρήση ανακυκλωμένου νερού της βροχής για το πότισμα στο πάρκο και χρήση μαλακών υλικών στις επιφάνειες που θα επιτρέπουν το φιλτράρισμα του νερού στο έδαφος.
4. Σχεδιασμός ελεγχόμενων χώρων στάθμευσης αυτοκινήτων και όχι ελεύθερη στάθμευση παντού στη γειτονιά.
5. Χρήση των τεχνολογιών και των προτύπων για “πράσινα”, βιώσιμα κτίρια.
Πηγές:
http://www.stlchicago.com/
http://www.archdaily.com
http://www.archello.com
http://www.dndci.com/theme/501495935/102/1029511749/
Σύγκριση των τριών επεμβάσεων:
α)UNO MASTER PLAN/STL Architects
β)Shan-Shui Master Plan / Steven Holl Architects
γ)A101 Urban Block Competition/KCAP Architects & Planners and NEXT Architects
Παρακάτω θα γίνει μια προσπάθεια σύγκρισης των χαρακτηριστικών, των σχεδιαστικών αρχών και των χειρισμών των παραπάνω προτάσεων.
Τα δύο πρώτα έργα στοχεύουν στην αναβάθμιση και αναζωογόνηση παλαιών βιομηχανικών περιοχών με την αλλαγή της χρήσης τους, ενώ το Project A101 αποτελεί το σχέδιο μιας εξ ολοκλήρου νέας πόλης που πρόκειται να κατασκευαστεί λίγο έξω από τη Μόσχα.
Το Uno Master Plan ξεκίνησε ως μια πρωτοβουλία του οργανισμού United Neighbourhood Organisation (UNO),που ασχολείται με την ανάπτυξη υποβαθμισμένων περιοχών. Το Shan-Shui Master Plan εγκρίθηκε μετά από διαγωνισμό που προκήρυξε το Hangzhou Urban Planning Documentation Center, ενώ το Project A101 αποτελεί πρωτοβουλία της αναπτυξιακής εταιρείας «Masshtab Development Company».
Χρήσεις
Η πρώτη περιοχή αποτελούσε μια γειτονιά με έντονα κοινωνικά προβλήματα και είναι μεγάλη η πρόκληση της επίλυσης των εν λόγω προβλημάτων μέσω του αστικού σχεδιασμού. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω της μετατροπής της παλιάς βιομηχανικής ζώνης του Σικάγο σε κοινωνικό κέντρο επιμόρφωσης, κατοικίας, εμπορίου και αθλητισμού. Το δεύτερο master plan στοχεύει να αναβαθμίσει την περιοχή του παλιού εργοστασίου της Hangzhou μέσω της αποκατάστασης και επανάχρησης κάποιων παλιών εγκαταστάσεών του, αλλά και με την κατασκευή νέων κτιρίων με χρήσεις κυρίως κατοικίας και κάποιες εμπορικές και πολιτιστικές χρήσεις. Η επέμβαση στη Ρωσία αφορά την κατασκευή μιας νέας πόλης με όλες τις δυσκολίες και τις δυνατότητες που προσφέρει αυτό το εγχείρημα, και χρήσεις κατά κύριο λόγω κατοικίες και εμπορίου.
Αρχές σχεδιασμού
Βασικές αρχές της αναδιοργάνωσης και των τριών προτάσεων είναι ο σχεδιασμός εύκολα προσβάσιμων χώρων και ο συνδυασμός του παλιού και του καινούριου χαρακτήρα των περιοχών, αλλού με περισσότερη και αλλού με λιγότερη επιτυχία.
Το Uno Master Plan αναπτύσσεται σε δύο κυρίως άξονες, κάθετους μεταξύ τους. Ο οριζόντιος άξονας που είναι μικρότερος, αλλά με μεγαλύτερο πλάτος, περιλαμβάνει την κύρια δόμηση της περιοχής, με κτίρια μεσαίου και μεγάλου μεγέθους (έως 4 ορόφων συνήθως για τις κατοικίες και περισσότερων για τα δημόσια κτίρια και τις αθλητικές εγκαταστάσεις). Η περιοχή φιλοξενεί μεγάλα πάρκα (ακόμη και κάποια θεματικά, π.χ. πάρκο αστερισμών), προσφέροντας στους κατοίκους νέους, φιλικούς και βιώσιμους υπαίθριους χώρους στις περιοχές όπου κατοικούν. Ο σχεδιασμός διαθέτει πληθώρα διαφορετικών τόπων συνάντησης – υπαίθριων αστικών χώρων, οι οποίες θα διασφαλίσουν τη λειτουργία αλλά και την ποιότητα της ταυτότητας κάθε τμήματος της περιοχής.
Στο Shan-Shui Master Plan υπάρχουν έξι μεγάλα στοιχεία, τα οποία αιωρούνται μεταξύ επεξεργασίας του εδάφους και αρχιτεκτονικής. Υπάρχει ιδιαίτερη ευελιξία στο σχεδιασμό και δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στο υπάρχον ανάγλυφο της περιοχής μέσα από την εναλλαγή νερού και στεριάς που προσφέρουν μεγάλη ποικιλία στο αστικό περιβάλλον. Στο κέντρο του έργου δημιουργείται μια νέα ζώνη αναψυχής με κανάλια (λωρίδες) νερού, πάρκα και ελεύθερη οπτική περατότητα. Στενοί κτιριακοί όγκοι προσφέρουν μια ποικιλία τύπων κατοικιών και μικρών ξενοδοχείων και είναι απλωμένα σε αυτή τη νέα πράσινη ζώνη. Τα νέα στοιχεία, διαλέγονται με τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις του εργοστασίου και τις μεταμορφώνουν, δημιουργώντας έτσι ένα αρμονικό σύνολο πύργων αλλά και χαμηλότερων ολιγοόροφων κατασκευών.
Ένας παρόμοιος χειρισμός επιχειρείται και στο Project A101 με τη χρήση ελαφρώς μικρότερων πύργων, 24 ορόφων σε συνδυασμό με εξαώροφα κτίσματα. Γενικά, η περιοχή οργανώνεται με βάση κάθετες και οριζόντιες χαράξεις, που σχηματίζουν ένα είδος καννάβου, που όμως αναιρείται κατά τόπους για τη δημιουργία πάρκων και πλατειών. Η περιοχή οργανώνεται σε συγκεκριμένου μεγέθους αστικά τετράγωνα στα οποία εφαρμόζεται ένα συνεχές σύστημα δόμησης. Οι γειτονιές χαρακτηρίζονται από υψηλή δόμηση , η οποία εξισορροπείται με την ένταξη ανοιχτών χώρων και πάρκων. Η πρόταση, λόγω των απαιτήσεων του έργου, περιλαμβάνει την τυποποίηση του 100% των αστικών μπλοκ και συνδυάζει τους σχετικά συμπαγής ορθογωνικούς όγκους και τους πύργους σε ορισμένες γωνίες των τετραγώνων. Έτσι στη μεγάλη έκταση της περιοχής επέμβασης αν και δεν αποφεύγεται η αρχιτεκτονική επανάληψη, δημιουργούνται νέα και ενδιαφέροντα περιβάλλοντα.
Και τα 3 σχέδια μεριμνούν για την κίνηση πεζών και ποδηλάτων, προωθώντας τέτοιου είδους κινήσεις και όχι αυτή των αυτοκινήτων στο εσωτερικό των περιοχών. Ιδιαίτερα στο πρώτο προσφέρεται ένα πολύ ορθά οργανωμένο δίκτυο πεζόδρομων κι πλατειών, μια συνεχής πορεία πεζών και ποδηλάτων, που ενισχύουν ιδιαίτερα τη σύσφιξη των σχέσεων της κοινότητας και την αλληλεπίδραση με το περιβάλλον της πόλης. Στο πρώτο και τρίτο σχέδιο δημιουργούνται πολλά δίκτυα από πάρκα και πλατείες με πράσινο και φιλικά προς το περιβάλλον υλικά. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και στη δεύτερη επέμβαση, εκεί όμως κυριαρχεί έντονα και το υγρό στοιχείο για τη διατήρηση του πνεύματος της περιοχής και τη σύνδεσή της με τα τοπόσημα της γύρω περιοχής. Επιπλέον, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στο σεβασμό και την προστασία του περιβάλλοντος με τη χρήση σε μεγάλο βαθμό φιλικών προς αυτό τεχνικών και υλικών.
Πηγές:
http://www.archdaily.com
http://www.deathbyarchitecture.com
http://www.e-architect.co.uk
http://www.architectural-competitions.com
http://www.competitions.org/
http://www.arch-times.com
http://www.arcspace.com
http://www.stevenholl.com
http://newsodrome.com
http://www.worldarchitecturenews.com
http://www.stlchicago.com/
http://www.archello.com
http://www.dndci.com/theme/501495935/102/1029511749/
